Scheda Codice Completa

Malatestiana S.VI.5

Descrizione Esterna
FondoMalatestiana
SegnaturaS.VI.5
Datazione1390-1400 Sec. XIV fine
Luogo
Composizione MaterialeUnitario
Tipo Supportomembranaceo
CarteII,170,I
Numerazione

cartulato a matita nell’angolo sup. esterno; da f. 137 a f. 163 è cartulato anche il verso [137 e 137B ecc.

Carte PalinsesteNo
Fascicolazione

14, 2-68, 710, 8-118, 1212-2, 1310, 144, 158, 1612, 176, 188, 196, 20-218, 224

Nel fasc. 12 mancano due fogli tra f. 89 e f. 90; nel fasc. 22 i ff. 167 e 170, originariamente sciolti, sono stati congiunti artificialmente. I fasc. sono segnati con lineette (rosse o blu) nella prima metà del fasc.

Inizio FascicoloLato carne
Regola di GregorySi
Formato Fascicolo
Fascicolo Prevalentequaterno
Filigrana
Spessore Medio Bifolii
Coeff. di Variazione Medio
Segnatura Fascicoli
Foratura
Tecnica di Rigaturaa colore
Strumento di Rigatura
Dimensione
  • 235 x 164 = 17 [179] 39 x 21 [54 (7) 55] 27; rr. 46, ll. 45
    Carta: 10r Inizio: Sotto la prima riga. Note:
Tipo Richiamoorizzontale
Richiami orizzontali al centro (tranne nei fasc. 3, 9, 14 e 17)
Peciae
Copista
Sottoscrizione Datazione
Manipiù
Il ms., in textualis, è stato realizzato da più mani, una delle quali (vd. f. 132r) usa la bastarda con r discendente sotto il rigo.
Notazione Musicale
Miniatore
Decorazione

Iniziali blu filigranate di rosso e rosse filigranate di viola (alcune sono anche intarsiate); segni di paragrafo rossi e blu alternati; rubriche (a volte i titoli o i marginalia sono sottolineati in rosso).

Legatura

Legatura di restauro in assi di legno ricoperte di pelle ovina: della coperta originaria restano, non integri, i due piatti anteriore e posteriore, decorati a secco e recuperati ad intarsio nella legatura moderna, e le quattro borchie quadrilobe con la catena. I due fermagli in cuoio in corrispondenza del taglio davanti sono un rifacimento moderno (originali invece i due tenoni ottagonali). Sulla controguardia post. una targhetta ci informa sull’autore dell’ultimo restauro e sull’epoca in cui è avvenuto: “Restauro del libro. S. Maria del Monte Cesena. 1973” (1973 aggiunto a penna). Sono state riscontrate tracce di un precedente restauro, collocabile prima del 1682 (restauratore A).

Frammenti
Committenti
Possessori
Storia del Codice
Note Postille
Note

Le cc. di guardia anteriori e posteriori sono membr., recenti e non numerate. La c. [II] ingloba la carta di guardia originale nella quale era contenuta la tabula: In isto volumine continentur ista scilicet in primis …

Descrizione Interna
CarteDesc Int
1rA-4vAMagister Salernus, Tabulae Salernitanae (1rA-4vA)
Rubr. Hic incipit tabula Salerni de virtutibus et operacionibus medicinarum et sunt tabulae XII que continent I columpnas(!) (1rA)
Inc. (la prima riga è illeggibile anche alla lampada di Wood) (1rA)
Expl. eius tyriaca est metridatum. Explicit tabula preciosissimi operis magistri Salerni Deo gracias (4vA)
5rA-70vBIohannes de Sancto Amando, Super Antidotarium (5rA-70vB)
Rubr. Incipit liber Iohannis de Sancto Amando super Antidotarium (5rA)
Inc. Operacio medicine secundum Iohannitium in tribus consistit (5rA)
Expl. …. sit ad exteriora moveri. Explicit liber Ioannis de Sancto Amando (70vB)
71rA-102rBSuper cyrurgiam Rogerii et Rolandi (71rA-102rB)
Inc. Sicut dicit Constantinus humores. (71rA)
Expl. … semel nocet eis sicut dicit Avicena. Explicit liber quatuor magistrorum (102rB)
103rA-110vBDe febribus (103rA-110vB)
111rA-129rBRichardus Anglicus, Signa (111rA-129rB)
Rubr. Incipit liber magisteri Ricardi de signis pronosticis. (111rA)
Inc. Finis medicine laudabilis existit (111rA)
Expl. precipue cum denigracione lingue mortale est signum. Expiciunt (sic) signa Ricardi. (129rB)
129vA-131rAGilles de Corbeil, De urinis (129vA-131rA)
Rubr. Incipiunt versus Egidii (129vA)
Inc. De interpretacione urine. Dicitur urina quoniam fit renibus una… (129vA)
Expl. mala circumstancia culpam. Expliciunt versus Egidii Deo gratias (131rA)
132r-133vDe urina (132r-133v)
Inc. Omnis urina est colamentum sanguinis et est duarum rerum
Expl. albus ut aqua pura.
133v-134vADe morbis puerorum (133v-134vA)
Inc. Passiones puerorum adhuc in cunabulis (133v)
Expl. sanguinem ubicumque sit homo lesus (134vA)
134vB-135vBQuid pro quo (134vB-135vB)
Inc. Pro aristologia ro(tunda) ruta domestica in duplo [p]ro acacia… (134vB)
Expl. pro zinzilio piretrum. Explicit quid pro quo (135vB)
136rA-136vBRichardus Anglicus, (136rA-136vB)
Inc. Medelam morborum duplicem habere diversitatem (136rA)
Expl. distinguendum est quia quandoque pili (?)debi//// (136vB)
137rA-161vBRaymond de Bézieres, In librum primum Meteorologicorum (137rA-161vB)
Inc. Ita incipit liber metheororum. Notabilia extracta sunt a libro metheororum. Dicit ergo Aristoteles primo libro primo folio metheorum quod IIIIor sunt elementa (137rA)
Expl. … in qua actor ponit finem dicendis. Expicit (sic)hoc quod nov(er)i super librum metheororum post magistrum Raymundum de Beders. (161vB)
161vB-163vARaymond de Bézieres, Super librum de causis longitudinis et brevitatis vitae (161vB-163vA)
Inc. Esta(sic) fuerit determinata a lectore (161vB)
Expl. vite quam corpora animalium explicit (163vA)
163rA-164rBCommentarium in librum de somno et vigilia (163rA-164rB)
Rubr. Incipit super de sopno et vigilia (163rA)
Inc. Quesitum fuit a lectore utrum scientia de sopno et vigilia sit una (163rA)
Expl. sensus n(on) simpliciter sed secundum quod est fantasticum (164rB)
164vA-167rBDe conferentibus et nocentibus (164vA-167rB)
Rubr. Incipit liber de conferentibus et nocentibus et primo de cerebro (164vA)
Inc. Conferunt cerebro fetida ut in gravi oppressione… (164vA)
Expl. panis de blando sicco. Explicit liber de cibariis nocentibus et conferentibus (167rB)
167rB-168rBIohannes Hispalensis, Prologus excerpti ex Aristotelis Secreto secretorum (167rB-168rB)
Rubr. Incipit liber secreti secretorum Aristotelis (167rB)
Inc. Epistola regi magno Alexandro ex parte Aristotelis (167rB)
Expl. ad medietatem marcii hyemps sequitur. Expliciunt secreta secretorum de medicina Aristotelis (168rB)
168rB-169rIohannes Stephani, De febribus (168rB-169r)
Rubr. Incipit fe(bres) magistri Iohannis Stephani (168rB)
Inc. In nomine sancte Trinitatis ego Iohannes Stephani hoc opusculum de febre… (168rB)
Expl. repercussivis incipiendus est. Expiciunt (sic)febres magistri Iohannis Stephani (169r)
169v-169vTabula nominum (169v-169v)
  (-)