Scheda Codice Completa

Malatestiana D.X.1

Descrizione Esterna
FondoMalatestiana
SegnaturaD.X.1
Datazione1454 1454 luglio 29
Luogo
Composizione MaterialeUnitario
Tipo Supportomembranaceo
CarteI,238,I
Numerazione

cartulazione recente a matita nell’angolo superiore destro del recto

Carte PalinsesteNo
Fascicolazione

I-X10 (cc. 1-100), XI-XIII8 (cc. (101-124), XIV-XVII10 (cc. 125-164), XVIII8 (cc. 165-172), XIX-XXIII10 (cc.173-222), XXIV-XXV8 (cc. 223-238).

Inizio FascicoloLato carne
Regola di GregorySi
Formato Fascicolo
Fascicolo Prevalentequinterno
Filigrana
Spessore Medio Bifolii
Coeff. di Variazione Medio
Segnatura Fascicolia registro
Foratura
Tecnica di Rigaturaa secco
Strumento di Rigaturatabula ad rigandum
Dimensione
  • 362 × 240 = 32 [250] 80 × 32 [70 (18) 70] 50, rr. 49 / ll. 48
    Inizio: Sotto la prima riga. Note:
Tipo Richiamoorizzontale
Richiami orizzontali, della stessa mano e inchiostro del testo, al centro del margine inferiore del verso dell’ultima carta di ogni fascicolo; tipo Derolez n. 1.
Peciae
CopistaIacopo da Pergola
Sottoscrizione Datazione

Al f. 238rA: Beatissimi Augustini catolice [sic] ecclesie doctoris celeberrimi liber contra partem Donati post collationem explicit feliciter. Laus Deo. Amen. Scriptus per Iacobum Pergulitanum magnifico et potenti domino domino Malateste Novello de Malatestis et cetera et perfectus die XXVIIII° mensis iulii MCCCCLIIII°.

Maniuna
Scrittura umanistica (littera antiqua), di mano di Iacopo da Pergola, in inchiostro marrone, con incipit, titoli, titolo corrente, explicit in inchiostro rosso.
Notazione Musicale
MiniatoreMaestro della farfalla (TONIOLO FEDERICA, )
Decorazione

Iniziali in oro decorate a bianchi girari: cc. 1r (C, F), 1v (S), 3v (A), 4v (A), 5v (A), 6r (I), 8r (A), 12r (Q,Q), 12v (Q, I), 13r (Q, C), 13v (C, L), 14r (A, H), 17r (C), 17v (N), 26v (Q), 27r (P), 31r (Q), 31v (P), 34r (Q), 34v (A), 38v (Q), 40r (A); 47r (C), 47v (O), 48v (N), 50r (N), 51r (Q), 57r (C), 58r (O), 64r (V, D), 68v (S), 69r (N), 91r (D), 92r (F), 93r (Q), 94r (P), 94v (D), 95r (A); 95v (I, Q), 97r (S, N); 97v (S, I), 98v (D, N), 99r (D), 100r (A), 101r (O), 101v (C, S), 103r (N), 106r (S), 107r (Q), 109r (S), 116r (E), 116v (D, D),  131r (E, Q), 136v (H), 141v (C), 147r (L, V), 158r (C, Q), 165r (S), 174v (S), 190v (Q), 207r (A); 225v (Q); da c. 117r a c. 130v lettere a pennello rosse e blu alternate all’inizio di ogni paragrafo; a c. 1r fregio a bianchi girari lungo i margini interno e superiore, nell’intercolumnio asta blu su fondo oro decorata con nodi

Legatura

Legatura coeva, con restauri parziali dei secoli XVIII e XX; coperta in cuoio di ovino con dorso in marocchino di restauro, su assi in legno, decorata con impressioni a secco, cucitura su quattro linguette allumate, capitelli in lino, nove borchie in ferro quadrilobate sul piatto anteriore, cinque su quello posteriore, tracce di quattro bindelle sui margini del piatto anteriore, un tenone in ottone quadrilobato e tracce di altri tre nel piatto posteriore, catena in ferro al margine di piede del piatto posteriore.

Frammenti
Committenti Malatesta Novello Malatesti
Possessori Malatesta Novello Malatesti
Storia del Codice

Il codice fu scritto dal copista Iacopo da Pergola per Malatesta Novello ed è sempre stato conservato nella raccolta cesenate.

Nel margine inferiore stemma di Malatesta Novello (steccato), inserito in un cerchio a fondo oro con motivi geometrici, e affiancato dalle iniziali in oro M N entro riquadri.

Antiche segnature: XA (sec. XVI) nella guardia posteriore; nella controguardia anteriore Iª fila / X° pluteo / I° in ordine di mano del bibliotecario Serafino Zanotti (1798-1804).

Note Postille
Note
Descrizione Interna
CarteDesc Int
1rA-108vBAgostino, Contra Faustum Manichaeum (1rA-108vB)
Rubr. Retractatio: c.1rA Beati Aurelii Augustini doctoris retractatio in libro contra Faustum Testo: 1rBIncipit liber primus contra Faustum beati Augustini   (1rA-1rA)
Inc. Retractatio: c.1rA Contra Faustum Manicheum blasfemantem legem Testo: 1rB Faustus quidam fuit gente afer Incipit liber primus contra Faustum beati Augustini   (1rA-1rA)
Expl. Retractatio: c.1rA hoc opus sic incipit Faustus quidam fuit testo 208rB: non eritis ut aliquando & catolici esse possitis. Beatissimi Augustini contra Faustum manicheum liber ultimus explicit feliciter. Deo gratias Amen. (108vB-108vB)
109rA-115vBAgostino, De natura boni (109rA-115vB)
Rubr. Beati Augustini episcopi de natura boni incipit feliciter liber   (109rA-109rA)
Inc. Summum bonum quo superius non est Deus est   (109rA-109rA)
Expl. et omnibus carnalis vite illecebris celestem vitam eternamque proponant. (115vB-115vB)
116rA-130vBAgostino, Contra Adimantum Manichaei discipulum (116rA-130vB)
Rubr. Retractatio:c. 116rA Beatissimi Augustini retractatio in libro contra Adimantum Testo: c. 116vA: Beati Augustini liber contra Adamantum incipit (116rA-116rA)
Inc. Retractatio:c. 116rA : Eodem tempore venerunt in manus meas Testo: c. 116vA: De eo quod scriptum est (116rA-116rA)
Expl. Retractatio:c. 116rA de eo quod scriptum est in principio fecit Deus celum et terram Testo: c. 130vB: qui cum vincere hominem volunt ab errore vincuntur. (130vB-130vB)
131rB-136vAAgostino, Contra Fortunatum Manichaeum (131rB-136vA)
Rubr. c. 131rA Retractatio: Retractatio in libro contra Fortunatum Manichaeum  c. 131rB Testo: Beati Augustini liber contra Fortunatum Mani discipulum incipit (131rB-131rB)
Inc. Retractatio c. 131rA: Eodem tempore presbiterii mei c. 131rB Testo: Quinto kalendas septembris Archadio augusto (131rB-131rB)
Expl. Retractatio c. 131rA: sic incipit quinto kalendas septembris 136vA Testo: offertur & ostensurum te polliceris. Augustinus. Deo gratias. Beati Augustini liber contra Fortunatum Manicheum explicit feliciter. (136vA-136vA)
136vB-147rAAgostino, Contra Felicem Manichaeum (136vB-147rA)
Rubr. Beati Augustini liber contra Felicem Manicheum incipit feliciter (136vB-136vB)
Inc. Honorio Augusto sexies consule (136vB-136vB)
Expl. Felix his gestis scripsi. Beati Augustini liber contra Felicem Manicheum explicit     (147rA-147rA)
147rA-157vBAgostino, Contra epistulam fondamenti Manichaeorum (147rA-157vB)
Rubr. c. 147rA Retractatio: Sequitur retractatio in libro contra epistulam fundamenti c. 147vA Testo: Beati Augustini liber contra epistolam fundamenti incipit feliciter (147rA-147rA)
Inc. c. 147rA Retractatio: Liber contra epistulam Manichei quam uocant fundamenti Testo:  Vnum Deum verum omnipotentem ex quo omnia (147rA-147rA)
Expl. c. 147rA Retractatio: Vnum Deum verum omnipotentem Testo: Deo permittente atque adiuvante arguantur. Deo gratias. (157vB-157vB)
158rA-206vBAgostino, Contra Cresconium (158rA-206vB)
Rubr. c. 158rA Retractatio: Aureli Augustini episcopi Hipponensis contra Cresconium gramaticum donatistam retractatio Testo: Aurelii Augustini doctoris clarissimi contra Cresconium grammaticum donatistam liber primus incipit feliciter (158rA-158rA)
Inc. c. 158rA Retractatio: Grammaticus & quidam donatista Cresconius Testo: Quando ad te Cresconi mea scripta pervenire possent ignorans (158rA-158rA)
Expl. c. 158rA Retractatio:  Hoc incipit pro ut infra patet Testo: si pro pace Donati placuit revocare dannatos. Aurelii Augustini ecclesie catolice doctoris preclarissimi liber contra Cresconium grammaticum donatistam explicit quartus & ultimus feliciter. Laus Deo.Amen. (206vB-206vB)
207rA-225vAAgostino, Epistula ad catholicos de secta donatistarum (207rA-225vA)
Rubr. Augustini episcopi Hipponensis epistula ad catolicos de secta donatistarum incipit feliciter   (207rA-207rA)
Inc. Augustinus episcopus dilectissimis fratribus ad nostre dispensationis curam   (207rA-207rA)
Expl. quod semini Abrahe permissum est, accipere mereamini. Augustini episcopi doctoris ecclesie preclarissima explicit epistula ad catolicos (1)de secta donatistarum   (225vA-225vA)
225vA-238rAAgostino, Ad Donatistas post collationem (225vA-238rA)
Rubr. Incipit eiusdem liber contra partem Donati lege feliciter. (225vA-225vA)
Inc. Quid adhuc donatiste seducimini ab episcopis vestris (225vA-225vA)
Expl. et gregi suo collecto atque pacato sit propitius qui hoc precipit Christus. Beatissimi Augustini catolice ecclesie doctoris celeberrimi liber contra partem Donati post collationem explicit feliciter. Laus Deo. Amen.   (238rA-238rA)
Miniature (1)