Scheda Codice Completa

Malatestiana D.XI.7

Descrizione Esterna
FondoMalatestiana
SegnaturaD.XI.7
Datazione1441-1460 Sec. XV metà
Luogo
Composizione MaterialeUnitario
Tipo Supportomembranaceo
CarteIII,198,I
Numerazione

cartulazione recente a matita nell’angolo superiore destro del recto

Carte PalinsesteNo
Fascicolazione

I-IV10 (cc. 1-40), V12 (cc. 41-52), VI-VII10 (cc. 53-72), VIII12 (cc. 73-84), IX-XIX10 (cc. 85-194), XX4 (cc. 195-198).

Inizio FascicoloLato carne
Regola di GregorySi
Formato Fascicolo
Fascicolo Prevalentequinterno
Filigrana
Spessore Medio Bifolii
Coeff. di Variazione Medio
Segnatura Fascicoli
Foratura
Tecnica di Rigaturaa secco
Strumento di Rigaturatabula ad rigandum
Dimensione
  • 321 × 234 = 24 [216] 81 × 31 / 6 [117] 6 / 74, rr. 38 / ll. 38
    Carta: ff. 1r-51v; 85r-194r Note:
  • 321 × 234 = 24 [216] 81 × 31 / 6 [117] 6 / 74, rr. 43 / ll. 42
    Carta: ff. 53r-84v Note:
Tipo Richiamoorizzontale
Richiami della stessa mano e inchiostro del testo verticali lungo le linee di squadratura di destra (cc. 1-84), Derolez n. 5;  orizzontali al centro del margine inferiore del verso dell’ultima carta di ogni fascicolo  (da c. 85 in poi); Derolez n. 1
Peciae
CopistaJean D'Epinal
Sottoscrizione Datazione

Al f. 51v: Iohannes de Spinalo scripsit.

Manipiù
Tre mani: mano A (ff. 1r-51v); mano B (53r-84v); mano C (85r-194r).
Notazione Musicale
Miniatore
Decorazione

La decorazione non è stata eseguita.

Legatura

Legatura rifatta (Cesena, Abbazia di Santa Maria del Monte, 1977), coperta in cuoio di capra con specchi dei piatti della coperta originale in cuoio di ovino riportati a intarsio, su assi in legno, cucitura su quattro nervi, capitelli in lino, due chiodi in bronzo sui margini di piede di ciascun piatto, due bindelle di restauro con puntali in ottone, catena in ferro al margine di piede del piatto posteriore.

Frammenti
Committenti Malatesta Novello Malatesti
Possessori Malatesta Novello Malatesti
Storia del Codice

Il codice fu scritto da Jean de Epinal e da altri copisti per Malatesta Novello ed è sempre stato conservato nella raccolta cesenate. E’ citato in un documento del 18 gennaio 1566, conservato presso l’Archivio di Stato di Forli, sezione di Cesena, a proposito della sua ricollocazione nella biblioteca, da cui era stato tolto insieme ad altri codici per essere collazionato su edizioni a stampa (cfr. Archivio di Stato di Forlì, Sezione di Cesena, Lettere alla Comunità e alla libreria di S. Francesco 1551-1671).

Antiche segnature: nel verso del secondo foglio di guardia anteriore (ex controguardia posteriore) Iª fila / XI° pluteo / VII° in ordine di mano del bibliotecario Serafino Zanotti (1798-1804), II G (sec. XVI) a c. 198r.

Note Postille

Sul piatto posteriore cartellino in pergamena con titolo in littera antiqua di mano di Francesco da Figline: Beda super parabolas Salomonis, sanctus Ambrosius super Cantica, Iohannes Chrisostomus de laudibus Pauli […] sacerdotali

Note

I fogli I e II e 195-198 provengono da un manoscritto del sec. XV contenente un testo di natura esegetica.

 

Nel codice sono presenti solo i libri I e II e l’indice dei capitoli del III dell'opera De sacerdotio libri VI di Giovanni Crisostomo.

Descrizione Interna
CarteDesc Int
1r-51vBeda, Commentarius in Parabolas Salomonis (1r-51v)
Rubr. Incipit expositio beati Bede presbiteri Parabolarum Salomonis lege feliciter (1r-1r)
Inc. Parabole Salomonis filii David regis Israelis (1r-1r)
Expl. in futuro concedat  ipse propitius nos eum dignis in presenti vita collaudare servitiis. Amen Deo gratias. Explicit liber Commentariorum venerabili Bede  presbiteri super parabolas Salomonis. Iohannes de Spinalo scripsit (51v-51v)
53r-84vGuglielmo di Saint-Thierry, Commentarius in Cantica Canticorum e scriptis s. Ambrosii (53r-84v)
Rubr. Expositio beati Ambrosii episcopi super cantica canticorum collecta scilicet ex libris eius & caetera (53r-53r)
Inc. [S]alamon librum de proverbiis scripsit quo moralem locum uberius expressit (53r-53r)
Expl. ubi ergo Christus quaeritur in pectore prudentes scilicet saecaerdotis (sic). Explicit liber quartus expositionis in cantica canticorum collecta ex libris beati Ambrosii. Laus Deo (84v-84v)
85r-105vGiovanni Crisostomo, De laudibus S. Pauli apostoli homiliae (85r-105v)
Rubr. Iohannis Crisostomi de laudibus Pauli Omeliarum octo feliciter incipiunt (85r-85r)
Inc. [N] ihil prorsus erraverit qui pratum quoddam virtutum insigne (85r-85r)
Expl. Ecce ego et pueri quos mihi dedit Deus. Ipsi gloria in secula. Amen Iohannis Crisostomi Omelie de laudibus sanctissimi Pauli feliciter expliciunt. Sequitur (105v-105v)
106r-108rDionisio Areopagita, Epistola ad s. Timotheum de passione apostolorum Petri et Pauli (106r-108r)
Rubr. Epistola beati Dionisii ad Tymotheum de morte Petri et Pauli apostolorum feliciter incipit (106r-106r)
Inc. Saluto te divinum discipulum et filium spiritualis viri patris et boni amatoris (106r-106r)
Expl. quem decet gloria, laus et cultus cum patre & spiritu sancto nunc et semper et in secula seculorum. Finis epistole de morte Petri & Pauli Apostolorum. (108r-108r)
108v-109rTraversari, Ambrogio, Prologus in vitam Iohannis Chrysostomi (108v-109r)
Rubr. Prologus in vitam beati Iohannis Crisostomi ad Eugenium papam translatam ex Greco in Latinum per Ambrosium monachum virum doctissimum feliciter incipit (108v-108v)
Inc. Domino santo ac beatissimo patri Eugenio Ambrosius. Converti nuper ex Greco vitam sanctissimi viri Iohannis Constantinopolitani episcopi (108v-108v)
Expl. Christus dominus noster servare dignetur incolumem domine beatissime atque indulgentissime pater. Prologus explicit (109r-109r)
109r-151vPalladio, vescovo di Elenopoli, Dialogus de vita sancti Iohannis Chrisostomi (109r-151v)
Rubr. Vita sancti Iohannis Crisosthomi feliciter incipit (109r-109r)
Inc. Cum venisset aliquando Romam Palladius Nopolitane ecclesie venerandus antistes (109r-109r)
Expl. cui est gloria honor maiestas & magnificentia patri et filio & spiritui sancto nunc et semper in secula seculorum. Amen. Finis (151v-151v)
151v-169rGiovanni Crisostomo, Ad Theodorum lapsum liber I (151v-169r)
Rubr. Incipit liber de reparatione lapsi beati Iohannis Crisostomi feliciter (151v-151v)
Inc. Quis dabit capiti meo aquam et oculis meis fontem lacrimarum oportunius (151v-151v)
Expl. que si hec libenter legas alia ultra medicamina non requiras Liber de reparatione lapsi feliciter explicit (169r-169r)
169r-173rGiovanni Crisostomo, Ad Theodorum lapsum liber II (169r-173r)
Rubr. Incipit liber de lapsis beati Iohannis Crisostomi ad Theodorum (169r-169r)
Inc. Si fletus posset et gemitus per epistolas nuntiari redundantia lacrimis atque suspiriis profecto (169r-169r)
Expl. nobis litteris tuis maximam leticiam esse venturam. Deo gratias Liber de lapsis explicit feliciter (173r-173r)
173r-182vGiovanni Crisostomo, Quod nemo laeditur nisi a se ipso (173r-182v)
Rubr. Liber beati Iohannis Crisostomi quod nemo potest ledi nisi a se ipso feliciter (173r-173r)
Inc. Scio quod crassioribus quibusque et presentis vite illecebris inhiantibus (173r-173r)
Expl. et si omnes qui terram et mare habitant conveniant ad ledendum nocere nequaquam poterunt ei qui a semetipso non leditur. Finis (182v-182v)
185r-194rGiovanni Crisostomo, De sacerdotio libri VI (185r-194r)
Rubr. Incipit liber dialogi santi Ioannis Chrisostomi Constantinopolitani episcopi et santi Basilii Cesariensis episcopi college beati Gregorii Nazanzeni qui intitulatur de dignitate sacerdotali Ioannes feliciter (185r-185r)
Inc. [M]ihi quidem multi fuerunt amici certi & amicitie iura scientes solideque servantes (185r-185r)
Expl. sed eum qui ab apostolo neophytus dicitur inter quos multa distantia est. Explicit liber secundus. Incipiunt capitula libri tertii. (194r-194r)