|
Descrizione Esterna
|
|
|---|
| Fondo | Malatestiana | | Segnatura | D.XIII.2 | | Datazione | 1441-1465 Sec. XV metà, 1455 (MAGGIULLI ILARIA) | | Luogo | | | Composizione Materiale | Unitario | | Tipo Supporto | membranaceo | | Carte | I,190,I | | Numerazione |
testo su due colonne; cartulazione recente a matita nell'angolo superiore esterno
| | Carte Palinseste | No | | Fascicolazione |
I-XIX10 (cc. 2-191)
la regola di Gregory è sempre rispettata tranne all'interno del fascicolo VIII (cc. 72-81), dove la successione di lato carne e lato pelo è: CPCPPCCPPCCPPCCPPCPC
| | Inizio Fascicolo | Lato carne | | Regola di Gregory | Si | | Formato Fascicolo | | | Fascicolo Prevalente | quinterno | | Filigrana | | | Spessore Medio Bifolii | | | Coeff. di Variazione Medio | | | Segnatura Fascicoli | a registro | | Foratura | visibili 4 fori atti a tracciare le righe delimitanti lo specchio lungo i tagli superiore e inferiore (es. c. 30). | | Tecnica di Rigatura | mista | | Strumento di Rigatura | | | Dimensione | - mm 349 x 242 = 50 (230) 69 x 31 [(74) 17 (70)] 50; rr. 44 / ll. 44
Carta: 14r Inizio: Sopra la prima riga. Note:
| | Tipo Richiamo | orizzontale
richiami orizzontali sempre presenti tranne alla fine del fascicolo VIII
| | Peciae | | | Copista | Francesco da Figline (DE LA MARE ALBINIA C., ),
| | Sottoscrizione Datazione | | | Mani | più
Il codice è stato vergato per la maggior parte (cc. 1r-65v; 82r-190r) in littera antiqua da quello che Albinia De La Mare ha definito il “copista del S.XXVI.1”, in quanto la sua mano è riconoscibile altrove soltanto in quel codice malatestiano; di mano diversa, in littera textualis,le cc. 66r-76v, evidentemente copiate successivamente su carte lasciate bianche dal primo copista; infine a Francesco da Figline, francescano e bibliotecario della raccolta malatestiana almeno a partire dal 1561, è ascrivibile il testo isidoriano presente a c. 77rv. Casamassima concorda sul riconoscimento della mano di Francesco da Figline a c. 77rv, ma denomina il copista della maggior parte del codice “A4” e l'altro “M1”. Per Domeniconi le tre mani appartengono rispettivamente al cosiddetto “copista E” (cc. 1r-65v; 82r-190r), a Tomaso da Utrecht (cc. 66r-76v) e al “copista H” (c. 77rv).
| | Notazione Musicale | | | Miniatore | | | Decorazione |
La decorazione è costituita da rubriche, iniziali semplici alternate in rosso e blu (affiancate da letterine guida), segni di paragrafo alternati in rosso e blu, iniziali a bianchi girari con oro alle cc. 2r, 82r, 148r, le prime due anche accompagnate da una cornice a bianchi girari.
| | Legatura |
La legatura è un rifacimento del cosiddetto “restauratore C”, che operò sui codici malatestiani nella seconda metà del secolo XIX, identificabile forse con Giuseppe Balducci. Le assi sono in legno; i piatti della coperta, in pieno cuoio di ovino, misurano mm 370 x 252 e presentano 5 borchie ciascuno. Sul dorso sono visibili 5 nervi doppi. La catena originale pende dal piatto posteriore.
Su entrambi i contropiatti è stata incollata l'etichetta con la segnatura attuale; sul contropiatto anteriore inoltre è presente la stessa segnatura scritta a penna.
| | Frammenti | | | Committenti | Malatesta Novello Malatesti | | Possessori | Malatesta Novello Malatesti | | Storia del Codice |
Il codice è stato commissionato da malatesta Novello ed è sempre stato conservato nella raccolta cesenate.
A c. 2r, nel margine inferiore, è presente lo stemma di Malatesta Novello (costituito da uno steccato bianco, rosso e verde su fondo nero, circondato da una corona d'alloro), inserito in un fregio a motivi floreali con palline d'oro.
nel margine superiore di c. 2r si legge la segnatura Ia Fila/ XIII° Pluteo/ II° in ordine di mano del bibliotecario Serafino Zanotti (1798-1804).
| | Note Postille | | | Note | |
|
|
Descrizione Interna
|
| Carte | Desc Int |
| 2r-65v | Bonaventura da Bagnorea, Breviloquium (2r-65v) Inc.
Flecto genua mea ad patrem Domini nostri Yhesu Christi ex quo omnis paternitas
(2r-2r) Expl.
desideret tota substantia mea donec in terre in gaudium Dei mei.
(65v-65v) |
| 66rA-66rB | Alonso Buenhombre, Epistola ad magistrum Hugonem (66rA-66rB) Inc.
Cum ego propter parvitatem meam et insufficientiam
Precede: Reverendissimo in Christo patri fratri venerabili magistro ordinis fratrum predicatorum et dignissimo sacre pagine professori eius subditus frater Alfonso Bonihominis Yspanus promissam obedientiam promptum in omnibus et devotum.
(66rA-66rA) Expl.
multa tempora et sui gratia et amore. Scripta Parisius [i.e. Parisiis]per manus [i.e. manum]modici servi vestri fratris Alfonsi et cetera.
(66rB-66rB) |
| 66rB-76vB | Samuel Marochitanus, De adventu Messiae quem Judaei temere expectant (66rB-76vB) Inc.
De adventu Messiae quem Judaei temere expectant
(66rB-66rB) Expl.
homo penitus et ignorans quicquid contingat Dei sumus
(76vB-76vB) |
| 77rA-77vB | Isidoro, De ecclesiasticis officiis (77rA-77vB) Rubr.
Beati Hysidori Hyspalensis episcopi liber Novi Testamenti incipit
(77rA-77rA) Inc.
: Hi sunt autem libri veteris testamenti quos ob amorem doctrine legendos
(77rA-77rA) Expl.
sanctorum et librorum numerum postulata sequentia prenotabo.
(77vB-77vB) |
| 82rB-88vB | Isidoro, In libros Veteris ac Novi Testamenti proemia (82rB-88vB) Rubr.
Incipit liber premiorum de libris Novi et Veteris Testamenti sancti Ysidori Spalensis episcopi
(82rB-82rB) Inc.
Plenitudo novi ac veteris testamenti quam in canone catholica reecipit (!) ecclesia iuxta vetustam priorum traditionem
(82rB-82rB) Expl.
flumen etiam baptismatis mundum et limpidum viditdominum Ihesum Christum.
(88vB-88vB) |
| 88vB-98vB | Isidoro, De ortu et obitu Patrum (88vB-98vB) Rubr.
[1]: Incipit liber Ysidori de vita, ortu vel obitu Sanctorum Patrum qui in Scripturarum laudibus referuntur, in primis de Adam
[1] Precede alle cc. 88vB-89rA la tavola dei capitoli: Incipiunt capitula libri Ysidori Spalensis episcopi de vita, ortu vel obitu Sanctorum Patrum: Adam. Abel. Enoch...
(89rB-89rB) Inc.
Adam prothophastus [i.e. protoplastus]et colonus paradisi princeps[1]generis et delicti;
[1] Dovrebbe seguire: humani [generis].
(89rB-89rB) Expl.
reliquit apostolus, ibique in pace defunctus est atque sepultus[1]
[1] Segue: Explicit vita vel obitus Sanctorum qui in Domino precesserunt.
(98vB-98vB) |
| 98vB-108rB | Isidoro, Allegoriae quaedam Sacrae Scripturae (98vB-108rB) Rubr.
c. 99rA: Incipiunt nomina Sanctorum Patrum mistice exposita a sancto Ysidoro Spalensi episcopo
(99rA-99r*) Inc.
. prefazione c. 98vB: Qui vedam [i.e.Quedam][1]notissima nomina legis et evangeliorum que sub allegoria
inc. testo c. 99rA: Adam figuram Christi gestavit, nam sicut ille
[1] Precede: Incipit epistola sancti Ysidori ad Orosium presbiterum. Domino sancto ac reverendissimo Honorosio (!) Ysidorus.
(99rA-99rA) Expl.
inc. prefazione: conservavi arbitrio, sed tuo comisi corrigendum iuditio[1];
expl. testo c. 108rB: per Christum eterne beatitudinis refectione saturabuntur[1]
[1] Segue: Explicit liber premiorum sancti Ysidori episcopi iunioris Spalensis.
[1] Segue: Explicit epistola.
(108rB-108rB) |
| 108rB-115rA | Isidoro, Chronica (108rB-115rA) Rubr.
Incipit cronica sancti Ysidori Spalensis describens historiarum breviaturas ab exordio mundi usque ad Evadii tempus
(108rB-108rB) Inc.
prefazione c. 108rB: Brevem temporum expositionem per generationem et regna primus ex nostris
testo c. 109rB: Sex diebus rerum omnium creaturam Deus formavit
(108rB-108rB) Expl.
prefazione c. 109rB: cuius indicio summa preteriti seculi agnoscantur
testo c. 115rA: religiosi principis Siscebuti (!) anni quinque milia octingenti xxti. Explicit.
(115rA-115rA) |
| 115rA-127rB | Isidoro, De differentiis rerum sive Differentiae theologicae vel spirituales (115rA-127rB) Rubr.
Incipit liber differentiarum Ysidori Spalensis episcopi
(115rA-115rA) Inc.
Inter Deum et dominum ita quidam diffinierunt ut in Dei appellatione
(115rA-115rA) Expl.
Iam superbiam deprimit metus diabolice ruine exemplum humilitatis Christi.
(127rB-127rB) |
| 127rB-146rA | Isidoro,, De differentiis verborum (127rB-146rA) Inc.
prefazione c. 127rB: Isidorus lectori salutem. Plerique veterum sermonum differentias distinguere
testo c. 127vA: Inter celum, etherem et etheram ita distinguitur
(127rB-127rB) Expl.
prefazione c. 127vA: deprompsi tibique, lector, pro dilectione appono.
testo c. 146rA: ut herba et serpens venenaria que facit venenum ut mulier. Explicit
(146rA-146rA) |
| 146rA-147vA | ps. Isidoro, Sermo contra Arianos (146rA-147vA) Rubr.
Sermo sancti Ysidori contra Arrianos (!)
(146rA-146rA) Inc.
Veni, domine Yhesu Christe redemptor noster, qui equalem potestatem
(146rA-146rA) Expl.
ut si non verbo, vestris saltem orationibus pascat. Explicit.
(147vA-147vA) |
| 147vA-175vB | Isidoro, De fide catholica contra Judeos (147vA-175vB) Inc.
.prefazione c. 148rA[1]: Quedam[2]diversis temporibus in veteteris (!) testamenti libris
testo c. 148rA: Judei nepharia incredulitate Christum Dei filium abnegantes
[1] Precede alle cc. 147vA-148rA la tavola dei capitoli: In nomine domini nostri Yhesu Christi incipiunt rubrice capitulorum primi libri Ysidori contra Iudeos.
[2] Precede: Domine sancte sorori Florentie Tolletanus Ysidorus episcopus prefatio libri huius I.
(148rA-148rA) Expl.
prefazione expl. c. 148rA: et mei laboris, quia Cristus a Deo patre est genitus
testo c. 175vB: tabernaculum Dei sancti eius sunt, in quibus habitat in eternum.
(175vB-175vB) |
| 175vB-190rA | Cassiodoro, De anima (175vB-190rA) Inc.
Cum[1]iam suscepti operis optato fine gauderem meque
[1] Precede l'elenco dei capitoli rubricato a c. 175vB: Quid amici requisierint. Quid eis responsum sit...
(175vB-175vB) Expl.
cognoscerentur signa si adverse partis non monstrarentur indicia.
(190rA-190rA) |
|
|